Huba brzozowa (Chaga) znana jako Błyskoporek podkorowy (Inonotus obliquus) jest grzybem pasożytującym głownie na korze brzozy. Występuje jako narośl na drzewie, tworząc czarny, nieregularny kształt. Swój kolor zawdzięcza wysokiej zawartości melaniny. Owocniki nie przypominają tradycyjnych grzybów jadalnych, ponieważ są gorzkie w smaku. Swoje przeciwnowotworowe właściwości zawdzięczają zawartym składnikom aktywnym: polisacharydom, triterpenoidom, polifenolom oraz melaninie. Dodatkowo chaga działa przeciwzapalnie, przeciwwirusowo, antyoksydacyjnie.
Zawarty w grzybie kwas betulinowy wykazuje działanie antynowotworowe w procesie indukcji apoptozy komórki nowotworowej. Przyczynia się do hamowania wzrostu guzów i tłumi przerzuty za zdrowe tkanki. Terpeny mają zdolność do wzbudzania procesu autofagii, który sprzyja niszczeniu uszkodzonych białek, prowadząc do zahamowania guza m.in. czerniaka skóry. Terpeny zaangażowane są w hamowanie szlaków sygnałowych w tym szlaku mTOR, odpowiedzialny za proliferację i żywotność komórki.
Działanie antynowotworowe grzybów Chaga, zbadano na ludzkich komórkach raka jelita oraz raka wątroby. Ekstrakty z Inonotus obliquus wykazują znaczną cytotoksyczność wobec komórek nowotworowych. Zawartość polisacharydów pobudzających układ immunologiczny, blokuje syntezę białek kancerogennych. Badania prowadzone na ekstrakcie z huby, udowodniły jej ochronne działania przed promieniowaniem ultrafioletowym. Właściwość ta wykorzystywana jest w przypadku zachorowania na raka skóry, przy którym nadmierna ekspozycja na słońce zaostrza objawy choroby.
Ponadto Błyskoporka stosuje się w leczeniu chorób centralnego układu nerwowego, chorobach układu pokarmowego, dolegliwościach śledziony i wątroby. Wyciągi wodne zmniejszają dolegliwości bólowe i poprawiają apetyt.
Stosowanie wewnętrzne Chagi:
Hubę należy zmielić, pół szklanki otrzymanego proszku zalać 1 litrem wody. Następnie zagotować, odcedzić i pić profilaktycznie 1 filiżankę naparu 1x dziennie. W sytuacji pojawienia się objawów chorobowych zwiększyć dawkę naparu do 3 szklanek dziennie.
Przepis dr. Ożarowskiego:
1 łyżeczkę rozdrobnionej grzybni zalać 1-1,5 szklanki wody, pozostawić na noc do naciągnięcia. Rano doprowadzić do wrzenia, odstawić na 5 minut, odcedzić, przelać do termosu. Stosować 1-2 łyżki kilka razy dzienne przed jedzeniem.
Terapia O. Andrzeja Czesława Klimuszko:
Zmielić 0,5 kg czarnej i 0,5kg białej huby brzozowej, wymieszać. 1 łyżkę mieszanki zalać 1 szklanką wody, gotować 10 minut. Odstawić do naciągnięcia na 30 minut. Po tym czasie przecedzić i pić 3x dziennie po 1 szklance, 20 minut po posiłku.
Lakownica lśniąca Ganoderma lucidum (reishi)
Ganoderma lucidum zwana jest „grzybem nieśmiertelności” i „grzybem o duchowej mocy”. Zgodnie z Farmakopeą Chińską działa przywracając Qi tzw. energię życiową. To grzyb leczniczy uznany w tradycyjnej medycynie wschodniej. Uważany jest za źródło długowieczności i zdrowia. Grzyby reishi są bogactwem związków bioaktywnych i terapeutycznych.
Owocniki zawierają cukry, białka, tłuszcze, sole mineralne (potas, fosfor, siarkę, magnez, sód, wapń). Najważniejszymi związkami czynnymi są: polisacharydy, lektyny, terpenoidy (kwasy ganodermowe) i witaminy (z grupy B, Wit. C).
Właściwości przeciwnowotworowe przypisywane są wysokiej zawartości polisacharydów i triterpenów. Polisacharydy składają się z α i β-glukanów, glikoprotein, heteropolisacharydów. Polisacharydy te nie powodują niepożądanych skutków ubocznych. Działają wielokierunkowo, ograniczając m.in. uszkodzenie struktur DNA komórek, obniżają stężenie komórek nowotworowych, hamując ich aktywację i rozwój. Stymulują układ odpornościowy przez wiązanie wolnych rodników. Zaletą stosowania polisacharydów w terapii łączonej jest minimalizacja skutków ubocznych chemioterapii.
Lakownica lśniąca zawiera aż 10-15% polisacharydów w suchej masie owocników. Pełni także funkcje immunomodulatora, stymulując układ immunologiczny do zwalczania onkogenów. Substancje aktywne pobudzają limfocyty T, makrofagi i komórki NK do produkcji cytokin tj. TNF-α, IFN-g, IL-1b, które hamują wzrost komórek i pobudzają ich apoptozę.
Właściwości lecznicze grzybów reishi:
- Przeciwnowotworowe
- Ochrona przed promieniowaniem
- Przeciwzapalne
- Antyalergiczne
- Zwiększenie syntezy DNS i RNA, w wątrobie, szpiku kostnym i krwi
- Stymulacja układu odpornościowego
- Hepatoprotekcyjne
- Wzmacnianie układu sercowo-naczyniowego
- Spowalnia procesy starzenia
Ekstrakty z grzybów reishi z powodzeniem mogą być stosowane jako terapia uzupełniająca przy chemioterapii lub radioterapii. Bogaty skład grzybów zapewnia wsparcie i ochronę przed negatywnymi skutkami chemiofarmaceutyków m.in.: zapobiega zmęczeniu, wypadaniu włosów i utracie apatytu. Przyczynia się do zmniejszenia ryzyka przerzutów i wzrostu komórek nowotworowych.
Polisacharydy i triterpeny działają hepatoprotekcyjne na wątrobę, chroniąc ją przed szkodliwym działaniem leków onkologicznych. Ochronny wpływ na hepatocyty wynika ze zwiększonej aktywności enzymów przeciwutleniających i hamowanie peroksydacji lipidów, tłumienie apoptozy zdrowych komórek. Triterpenoidy zawarte w lakownicy zwiększają zawartość glutationu i dysmutazy ponadtlenkowej (SOD). Chroniąc tym samym komórki przed uszkodzeniami oksydacyjnymi przez obecność nadtlenku wodoru tertbutylu (t-BHP) obecnego w komórkach raka wątroby.
Jak stosować:
Wysuszony grzyb (5-6g) należy zmielić, zalać 100ml wody, gotować ok 10 minut, ciągle mieszając. Wywar przyjmować między posiłkami w ciągu dnia. Terapia powinna trwać 20 dni, następnie należy zrobić 10 dni przerwy.
Dla uzyskania terapeutycznych właściwości, zaleca się wykonanie trzech powtórzeń terapii. Dla wzmocnienia działania preparatu z reishi, w trakcie suplementacji należy zwiększyć przyjmowanie witaminy C do przynajmniej 1 g dziennie.
Preparaty w formie kapsułek w profilaktyce można stosować w dawce 500-1000mg dziennie. Dawka lecznicza wynosi 3-4g dziennie rozłożona w 2-3 dawkach. W trakcie stosowania suplementacji należy zwiększyć spożycie wody.
Wrośniak różnobarwny (Trames versicolor)
Jest powszechnie występującym grzybem z rodziny Żagwiowate. Gatunek saproficzny, wywołujący na drzewie tzw. zgniliznę białą jednolitą- rozkład ścian komórkowych drewna pod wpływem związków chemicznych w nim zawartych.
Zawiera kompleks polisacharydów- zaliczane są do β-glukanów. Napary z wysuszonych owocników w TCM (tradycyjnej chińskiej medycynie) stosowane były jako środek odprowadzający wilgoć, w chorobach płuc, a także dla poprawy zdrowia psychicznego. Mechanizm działania wrośniaka na komórki nowotworowe związany jest z hamowaniem działania immunosupresyjnego onkoterapii.
Β-glukany aktywują limfocyty i pobudzają wytwarzanie cytokin. Są jednymi z najsilniejszych aktywatorów makrofagów, które odpowiadają za fagocytozę ciał obcych i syntezę substancji biorących udział w procesach odpornościowych. Polisacharydy zawarte we wrośniaku skutecznie hamują wzrost komórek nowotworowych i syntezę DNA w przypadku raka wątroby, raka piersi, mięsaka.
Ekstrakty alkoholowe z owocników wykazują właściwości przeciwbakteryjne przeciwko takim bakterie jak: Pseudomonas aeruginosa, Escherichia coli, Salmonella tymphimurium. Mechanizm przeciwbakteryjny wynika z aktywacji komórek wielojądrzastych i zwiększenia sekrecji cytkon: IL,-1, TNF-α. Dodatkową zaletą włączenia suplementacji wrośniakiem jest jego pozytywny wpływ na mikroflorę człowieka. Zwiększa poziom bakterii z rodzaju Bifidobacterium oraz Lactobacillus, redukując jednocześnie ilość baterii patogennych z rodzaju Clostridium, Staphylococcus. Zwiększa wytwarzanie kwasów organicznych i powoduje wzrost aktywności β-galaktozydazy oraz β-glukozydazy. Ekstrakty z wrośniaka można stosować wspomagająco jako uzupełnienie standardowej procedury leczenia nowotworów (chemioterapia, chirurgia guzów, naświetlanie) w ilości 1g 3x dziennie, na pusty żołądek.
⚠️ Artykuł ma charakter edukacyjny i profilaktyczny. W przypadku chorób nowotworowych, zawsze warto wykonać odpowiednią diagnostykę i skonsultować się ze specjalistą.
Bibliografia
- Sułkowska-Ziaja K, Muszyńska B., Sałaciak K., Gawalska A. 2016. Trames versicolor (L) Lloyd jako źródło związków biologicznie aktywnych o szerokim spektrum działania i zastosowania. W: Postępy Fitoterapii, 17(4), 274-281.
- Hilszczańska D., 2917. Właściwości lecznicze grzybów wieloowocnikowych. W: Leśne Prace Badawcze, vol 73(4), 347-353.
- Przyjemska B., 2016. Czego nie powie Ci lekarz o chorobach nowotworowych. Sprawdzone metody zapobiegania i leczenia.
- El Sheikh A., 2022. Nutricional Profile or Mannentake as Functional Foods: Current Scenario and Future Perspectives. W: Foods, 1, 11(7).
- Camilleri E., Blundell R., Baral B., Karpiński T., Aruci E., Atrooz O., 2024. A brief overwiew of the medicinal and nutracentical importance of Inonotus obliquus (chaga) mushrooms. W: Heliyou, 10.
